Natuur

21 dec 2012

Eenmaal het huis uit, krijgt de natuur ons aanstonds in zijn ban.

Langs de wandelpaden kruist u een flora en fauna waarvan u nog meer zult genieten als u ze (her)kent… En elk seizoen brengt nieuwe ontdekkingen mee.

De Ardennen bestaat uit grote bos- en landbouwgebieden afgewisseld met bosjes, hagen, en meer of minder belangrijke stroompjes. Zijn plateaureliëf, ingesneden door soms erg steile valleien, laat de natuur soms grote delen die niet door de mens kunnen worden verbouwd en daarom hun rijke natuurlijke diversiteit behouden. Er zijn dan ook veel natuurgebieden aanwezig, maar zelfs zonder er binnen te dringen, zijn toevallige waarnemingen vaak verrassend. Geen behoefte aan iets buitengewoons om zich in verrukking te laten brengen…

De Ourthe en riviertjes…

Een hele wereld van zoogdieren, vogels, vissen, insecten of planten die zijn aangepast aan dit aquatische milieu vinden er hun doening. Zij hebben behoefte aan degelijk zuurstofrijk en relatief weinig verontreinigd water uit de Ardenne om zich er thuis te voelen. Vaak vinden bepaalde speciën hier de nodige rust in de ingebedde valleien om te gedijen in hun levensstijl.

Enkele voorbeelden: de bever, de waterboterbloem, de zwarte els op de oevers, de waterspreeuw, de eendagsvlieg, de kopvoorn, de beekforel…

Het loofbos…

U moet het al gezien hebben in de thematische wandellussen, de wandelroute dringt van tijd tot tijd door tot in het hartje van het loofbos, dat bestaat uit beuken en eiken, die hier al jaren staan, naast esdoorns, essen, lijsterbessen… aan de zomen van het bos. Deze leefomgeving, rijk en gevarieerd, herbergt ook een rijke flora en fauna.

Enkele voorbeelden: het wilde zwijn, de zwarte specht, vlinders zoals de kleine weerschijnvlinder, het groentje of de kleine ijsvogelvlinder, beervlinder, vlekvlinder…

Dorpen

Daar, vlak onder onze ogen leeft de natuur samen met de mens. Soms zo discreet dat we er niets van merken. Nochtans is het dorp net als het land vol van de natuur…, zolang we bereid zijn om deze goede buurtschap te bevorderen! Geen pesticiden, fungiciden, insecticiden en nog andere “truuk-iciden” in de tuin of rond de huizen. We weten nu dat dit een ware aanslag is op de goede werking van ons eigen leven…

Laten we de dagkoekoeksbloem, de paardebloem, het lieveheersbeestje, maar ook spinnen hun eigen leven leiden. Zou het prettiger zijn om de zwaluwen niet langer terug te zien keren in het voorjaar dan een met kwast hun nesten weg te verven? En vergeet niet dat de mol in de tuin alleen maar insecten eet en niet houdt van onze groenten… En wat met de vos? Houd uw kippen achter slot en grendel!

Rotsen en oude muren

Het ingebedde reliëf dat de Ourthe heeft uitgegraven in de loop van duizenden jaren, onthult rotsachtige stroken (Hérou), richels langs de valleien of minder belangrijke, maar vaak opmerkelijke rotspartijen. Voormalige steengroeves zijn ook aanwezig in het landschap. En in het hart van de dorpen of langs de velden en wegen, onderstrepen talrijke droge stenen muren de kleine beklimmingen. Deze middens zijn zelf ook ‘bewoond’ door een kleine wereld die vaak wordt onderschat!

Enkele voorbeelden: verschillende soorten vleermuizen, varens, het winterkoninkje, de hazelworm, hagedis, veldsprinkhanen…

Grasvlakten op het plateau… … Intens verbouwd of nog relatief natuurlijk, overal worden graslanden aangetroffen. Hoe meer ze natuurlijk blijven, des te rijker ze zijn aan verscheidenheid van soorten, zowel flora als fauna. Sommige niet verbouwde graslanden, die een keer per jaar worden gemaaid, blijken echte natuurreservoirs te zijn.

Enkele voorbeelden: de haas, het madeliefje of de klaproos, de chrysant van de oogst, de leeuwerik, sprinkhanen en veldsprinkhanen …

Het naaldbos

Hoewel niet zo rijk als de verschillende loofbossen, bieden de sparrenbossen op hun beurt onderdak aan een kleine wereld die van belang is voor het milieu. Er groeien maar weinig planten op de schaduwrijke grond die zuur is geworden door de trage afbraak van naalden, maar toch vinden sommige dieren hier wel iets om aan hun noden te voldoen.

Enkele voorbeelden: de eekhoorn, het kruiskruid Fuchs, de kruisbek, de schorskever…

Vijvers, natte weiden…

Door natuurlijke aanslibbing of door menselijk ingrijpen, hebben ze de neiging om mettertijd te verdwijnen. Maar hun aanwezigheid in aantal is van cruciaal belang. Sommige worden herschapen door vrijwilligers of in het kader van verschillende lokale projecten, lees zelfs Europese. Hun bijzondere kenmerken, hun constant vochtgehalte, de plaatsen van rust die ze vertegenwoordigen gezien ze zo weinig bezocht worden door mensen, maken er luxe schuilplaatsen van voor veel species.

We vermelden hier: kikkers en andere amfibieën, moerasspirea, de zwarte ooievaar, libellen …

Venen op het Plateau des Tailles

Een echte regionale rijkdom, het Plateau des Tailles is de thuisbasis van opmerkelijke veengebieden. Van “veen” naar “modder” is slechts een stap… Het zijn enorme reservoirs van stilstaand water, die langzaam doorsijpelen in de grond, daarbij een aantal zeer specifieke biotopen creërend. Moerassen, zure beken, poelen, heiden…

U vindt er specifieke planten: wollegras, moeras wateraardbei, beenbreek, veenmos, zonnedauw, veenbes… De dieren die hier zijn ingelijfd, zijn er direct afhankelijk van: libellen en bepaalde vlinders, grauwe klauwier, roodborsttapuit, watersnip, hert of ree…

Hagen en bosjes

Een prachtige puinhoop vol wonderen! Verborgen voor nieuwsgierige blikken, is dit het paradijs voor kleine zoogdieren, vogels, insecten, schimmels of… “slecht onkruid”! Heel deze kleine wereld bloeit er vrolijk. Niemand bepaalt wie er al dan niet kan wonen, als de omgeving hen past, vestigen ze er zich gewoon. Buiten de limiet van percelen, speelt het netwerk van heggen en struiken ook de belangrijke rol van ecologische corridor waardoor elementen (zowel dieren als planten) zich van de ene plaats naar de andere kunnen “verplaatsen” en daarmee de genetische uitwisseling bevorderen.

Maar wie vinden we hier? De zevenslaper, de wollige sneeuwbal, de merel, wespen, de anijszwam … en vele andere metgezellen…

Wegbermen

De bermen, vaak kaal en droog, goed belicht, bevatten op hun beurt ook hun natuurlijke schatten. Dit leefgebied is niet overal aanwezig en net als de hagen, kan het een rol spelen als ecologisch netwerk. Het is ook een favoriete plek voor een aantal insecten, zoogdieren of planten die er bloeien.

De bremstruiken langs de weiden, de wilde tijm, mieren en slakken en hun roofdieren zoals mezen, vinken of egels… kunnen er goed opschieten met de spitsmuis of de merel…