Geschiedenis

17 nov 2014

Sinds het ontstaan van vroege beschavingen, zijn de Ardennen in de loop der tijden geëvolueerd tot het grondgebied zoals wij het vandaag kennen.

Hier haar verhaal …

 

De vroege beschavingen in de Ardennen

De hooglanden van de Ardennen werden slechts bewoond vanaf 700 voor Christus door de Kelten, wiens hoofdactiviteit bestond uit een zelfvoorzienende landbouw. Na 30 tot 40 jaar, hadden de gecultiveerde granen – vooral tarwe en haver – de bodems verarmd. Het land werd verlaten en het dorp verder verplaatst naar meer vruchtbare grond.

Uit dit tijdperk blijven nog weinig sporen over: graven, overblijfselen van oude wegen en forten zoals de site van Cheslé.

 Site celtique du Cheslé

Tijdens de Gallo-Romeinse periode

Gedurende verschillende eeuwen zullen de Ardennen de overheersing door het Romeinse Rijk ondergaan. De Ardennen worden in die tijd beschouwd als een reserve van hout en de jacht. Een nieuwe weg maakt het mogelijk om de Ardennen te doorkruisen de richels volgend: hij verbindt Reims met Keulen en wijzigt het landschap met imposante boerderijen die verschijnen en het woud wordt teruggedrongen.

La voie romaine à hauteur de Sol Bise

Van het jaar duizend tot midden de 14e eeuw: vorming van het platteland

Na een Merovingische bezetting, kent de regio een zekere welvaart en een belangrijke bevolkingsgroei, o.a. omwille van de vernieuwingen in de landbouw. De dorpen worden “sedentair” dichtbij de bronnen, de huizen zijn gegroepeerd rond de kerk en de akkers liggen rond het dorp.

 

Ollomont

Van het midden van de 14e eeuw tot 1700: de rampentijd

Vanaf het midden van de 14e eeuw zal de bevolking aanzienlijk dalen als gevolg van een vrij aanzienlijke klimatologische afkoeling (“Kleine ijstijd”). Aan het eind van deze periode, bouwen de rijkste inwoners stevige huizen helemaal in steen.

 Ferme du menil (Steinbach)

Van 1700 tot 1880 :

Deze betere periode werd ook gekenmerkt door de algemene verbetering van het vervoer (handenarbeid, voedsel en andere goederen) dankzij de aanleg van nieuwe wegen. De aanleg van de weg Teresa, het graven van kanalen voor navigatie, maar vooral de ontwikkeling van een netwerk van spoorwegen openen de Ardeense economie naar de meest afgelegen regio’s.

 Kautenbach

Tussen het midden van de 19e eeuw en 1880 zal de plattelandsbevolking verdubbelen. De dorpen, tot dan zeer verspreid, gaan een hoge bevolkingsgroei kennen (introductie van gemeenschappelijk beheer). Nieuwe gebouwen worden opgetrokken van steen en niet langer met vakwerk en lemen muren, maar nieuwe en veel grotere kerken worden opgericht.

In 1847 treedt in België een wet op de ontwikkeling van braakliggende gronden in werking. Het resulteert in de intensivering van de landbouw en de herbebossing van naaldbomen in heidevelden geven van de Ardennen een “identiteit” nog steeds aanwezig tot op de dag van vandaag.

Versant boisé

Van 1880 tot 1960 :

En 1880, suite à l’évolution des transports, l’Ardenne est en crise. Attirés par un travail industriel mieux rémunéré, les ouvriers agricoles, privés de revenu, quittent la campagne pour s’installer dans le bassin sidérurgique lorrain ou du sillon Sambre-Meuse.In 1880, na de evolutie van het vervoer, bevinden de Ardennen zich in een crisis. Aangetrokken door een beter betaalde industriële job, verlaten de landarbeiders, beroofd van een inkomen, het platteland om zich te vestigen in het staalbekken van Lorraine of het Bekken van Samber en Maas.

De landbouw moet ontwikkelen zich aanpassen, verhoogde vee- en/of zuivelteelt en het gebruik van prikkeldraad in het nadeel van natuurlijke hagen. Het landschap kent daarmee een nieuwe revolutie.

Vallée de Brisy

België en het Groothertogdom Luxemburg kennen op dat moment een verschillende ontwikkeling die nog steeds kan worden afgelezen in onze huidige landschappen. De Luxemburgse staat, omwille van een bezorgdheid om de gelijkheid te bewaren tussen het rijke, geïndustrialiseerde zuiden en de noordelijke landbouw die op sterven ligt, besluit om direct of indirect het gebruik van kunstmeststoffen in de landbouw te steunen. Deze subsidies zullen de landbouwers toelaten om de concurrentiële prijzen te handhaven.

Aan het einde van de Tweede Wereldoorlog zullen de zware bombardementen in de Ardennen leiden tot de volledige vernietiging van de grootste dorpen. Na de oorlog worden deze in een paar jaar opnieuw opgebouwd, met de nieuwe bouwmethoden, maar vaak met respect voor de bestaande gebouwen.

 Maison du Parc Naturel 24-02-1945

Van 1960 tot de dag van vandaag

Deze periode wordt gekenmerkt door de opkomst van de auto. Dit transportmiddel wordt gedemocratiseerd, wat onze perceptie van ruimte/tijd aanzienlijk wijzigt. Stedelijke arbeiders op zoek naar een “groener” landschap en wat rust, komen zich buiten de steden vestigen. Het gevolg is de ontwikkeling van nieuwe eengezinswoningen van het type “vier-gevel villa’s” langs de toegangswegen naar de dorpskern.

Dit fenomeen blijft aanhouden, aangemoedigd door de industrialisatie van de bouwsector, de stijgende koopkracht van een deel van de bevolking en de aanleg van snelle autowegen in de jaren ’70 en ’80, wat het platteland dichter bij de stedelijke zones brengt.

Lotissement situé à Pintsch (Photo - P. Biver)

En daarna

Zoals te zien is, verandert het landschap afhankelijk van de levenswijze van de bevolking, de nieuwe technologieën en de geschiedenis. De verandering is nog nooit zo snel gegaan als vandaag. Aan ons om een stap terug te zetten en na te denken over wat we onze kinderen willen nalaten…

Parc éolien le long de la N4